درباره کتاب طومار شیخ شرزین (بهرام بیضایی):
این فیلمنامه در سال ۱۳۶۵ نوشته شده و نخستین بار در پاییز ۱۳۶۸ توسط نشرِ رامین در استکهلم منتشر گردیده است . بیضایی در این اثر با بهرهگیری از نثری فاخر و آمیخته با سبک کهن، داستانی فلسفی درباره تقابل عقل و خرافه روایت میکند. شخصیت اصلی، شرزین، دبیری خردگراست که در دارنامه خود «خرد را به درختی مانند میکند که اگر بپروریش ببالد ورنه بیخ آن خشک شود» و این امر سبب خشم شیوخ متعصب میگردد که اعتقادی جز تبعیت محض از نوشتههای پیشینیان ندارند . ساختار روایی فیلمنامه به شیوه «داستان در داستان» است و از زبان راویان مختلف، قطعات زندگی شرزین مانند پازلی کنار هم چیده میشود. این اثر که از جمله درخشانترین و فلسفیترین فیلمنامههای بهرام بیضایی محسوب میشود، سرنوشت تلخ «پیروان حقیقت» را در برابر جاهطلبی و تعصب به تصویر میکشد و دیالوگهایی ماندگار چون «کسی دوستدار حقیقت نیست، همه دوستدار مصلحت هستند» را در خود جای داده است .