این جلد از مجموعه ده جلدی راوندی، به بررسی سیر تحول نهادهای اجتماعی و اقتصادی ایران از انقلاب مشروطه تا کودتای ۱۲۹۹ میپردازد. نویسنده با نگاهی جامعهشناختی، نقش طبقه متوسط، روشنفکران و نهادهای نوین شهری را در این برهه حساس تحلیل میکند.
درباره کتاب تاریخ اجتماعی ایران جلد ششم (مرتضی راوندی):
مرتضی راوندی (۱۳۹۳-۱۲۹۳)، جامعهشناس و پژوهشگر برجسته معاصر، در این جلد به بررسی ریشهها و پیامدهای اجتماعی انقلاب مشروطه و سالهای منتهی به استبداد رضاخانی اختصاص دارد. نویسنده با تکیه بر اسناد و تحلیل طبقاتی، به تشریح تضاد میان ساختارهای کهن قاجاری و مفاهیم نوینی چون قانون، پارلمان و آزادی بیان میپردازد. از مباحث کلیدی کتاب میتوان به شکلگیری «طبقه متوسط نوین»، تحلیل محتوایی نخستین مطبوعات، نقش انجمنهای سری و تودههای شهری در به توپ بستن مجلس، و سرانجام استقرار دیکتاتوری نظامی اشاره کرد. راوندی در این جلد، انقلاب مشروطه را نه یک رویداد نافرجام، بلکه سرآغاز تحولات بنیادین در مناسبات قدرت و آگاهی اجتماعی در ایران میداند. سبک نگارش کتاب مستند اما روان است و برای مخاطب غیرمتخصص نیز قابل استفاده میباشد.