درباره کتاب مرگ تصادفی یک آنارشیست (داریو فو):
این نمایشنامه که در سال ۱۹۷۰ منتشر شده، یکی از مشهورترین آثار سیاسی-طنزآمیز داریو فو، نمایشنامهنویس برنده نوبل ادبیات (۱۹۹۷)، به شمار میرود. این اثر بر اساس ماجرای واقعی «جوزپه پینلی»، کارگر راهآهن و آنارشیستی است که در دسامبر ۱۹۶۹، چند روز پس از بمبگذاری میدان فونتانا در میلان، از پنجره طبقه چهارم بازجویی پلیس به پایین پرتاب شد و در شرایطی مبهم جان باخت. شخصیت اصلی نمایش، «دیوانهای» مبتلا به «هیستریومانیا» (وسواس نقش بازی کردن) است که خود را به عنوان قاضی بازرس به اداره پلیس میزند. او با پرسشهای کنایهآمیز و به دام انداختن ماموران در تناقضهایشان، آنها را مجبور میکند تا نسخه جعلی و مضحک خود از «تصادف» را بارها بازنویسی کنند. فو با استفاده از زبانی عامیانه و شوخطبعی سیاه، ضمن افشای فساد سیستم قضایی و پلیس ایتالیا، مرز میان حقیقت و دروغ را چنان در هم میآمیزد که تماشاگر را مدام در این تردید نگه میدارد که آیا دیوانه واقعاً دیوانه است یا عاقلترین فرد صحنه. اجرای این اثر برای فو و همسرش فرانکا رامه دهها دادگاه و شکایت به همراه داشت و آنها را ناچار به جابجایی مکان وقایع داستان به آمریکا کرد، اما این نمایشنامه در نهایت به یکی از پرمخاطبترین و پراجراترین متون تئاتر سیاسی جهان تبدیل شد.